============================================================
اواخر هفته گذشته در کنار مهندس زارعی ؛ مدیر جهاد کشاورزی کرمانشاه و در دفتر او بودم که آقای مهندس قاسمی رئیس اداره زراعت وارد شد و بحث زنگ گندم ÷یش آمد و من هم بر آن شدم تا با استفاده از مقالات موجود در این ارتباط اطلاع رسانی کنم .
همانگونه که میدانید شکر خدا در بهار امسال بارندگی های خوبی داشتیم و به استناد پیش بینی های صورت گرفته این بارندگی ها تا اواخر هفته جاری یعنی اوایل دهه سوم اردیبهشت ماه ادامه خواهد داشت و این روند ؛ یعنی بالارفتن رطوبت در مزارع ممکن است بیماریهایی را از قبیل زنگ زرد و قهوه ای و یا سیاهک گندم متوجه گندمزارهایمان بکند .
از این رو میزان آگاهی کارشناسان و هم کشاورزان مان میتواند عاملی باشد در جهت مقابله با آن .
-----------------------------------------------------
دستور العمل مراقبت از مزارع گندم در مقابل زنگ زرد
زنگ زرد یکی از مهمترین بیماریهای گندم در کشورما می باشد.که در سالهای اخیر و سال جاری89 بعلت فراهم شدن شرایط مساعد جوی و حساس شدن ارقام رایج در کشور آلودگی های شدیدی را ایجاد نموده و به محصول گندم خسارت قابل توجهی وارد نموده است.مطمئن ترین راه مبارزه با این بیماری و سایر زنگ ها تهیه و کاشت ارقام مقاوم است ولی تا تکثیر و تولید ارقام مقاوم ناگزیر از مبارزه شیمیایی علیه این بیماری باید استفاده نمود.برای انجام دقیق تر مبارزه شیمیایی و بالا بردن کارایی آن لازم است که سمپاشیها ی بموقع و در زمان مناسب انجام پذیرد برای تشکیل هر یک از مراحل آلودگی و همچنین توسعه بیماری شرایط محیطی خاصی لازمست که در زیر به آنها اشاره می گردد:
1-فاکتورهای جوی:اسپورها در شرایط مساعد 1 تا 3 ساعت بعد از قرار گرفتن در سطح برگ و در آب آزاد (شبنم یا قطرات ریز باران )شروع به جوانه زدن می کنند و ظرف 24 ساعت قسمت اعظم اسپورها جوانه زده و به داخل برگها نفوذ میکنند.
2- جریان هوا و باد:در روزهای گرم جریان هوا از زیر بوته بطرف بالاست . این جریان باعث آزاد سازی و پخش اسپوردر سطح مزرعه نمی شود , در صورتی که جریان ملایم باد باعث خشک شدن سطح برگها ,تکان دادن آنها و آزاد شدن اسپور در فضای سطح مزرعه می گردد که در نتیجه جمعیت اسپور در سطح مزرعه بالا می رود.باد شدید باعث آزاد شدن اسپورها و انتقال سریع آنها از مزرعه ای به مزرعه دیگر و مناطق دور دست تر شده و در نتیجه تعداد اسپورها در سطح مزرعه کاهش می یابد.
3-باران:باران ملایم در انتقال اسپورهای موجود در هوا و قرار دادن آنها در سطح برگها و بالا بردن رطوبت اطراف بوته ها موثراست,ولی باران شدید و یا ممتد باعث شسته شدن اسپورها از سطح برگها شده در ضمن باعث کاهش درجه حرارت هوا در سطح مزرعه نیز می شود.اولین آلودگیها به طور پراکنده در مزارع ایجاد می شود . هر چه درجه حرارت در طول تابستان کمتر باشد اسپورزایی زنگ در مناطق تابستانگذران بیشتر بوده و اسپوربیشتری در پاییز به مزارع منتقل و آلودگی پاییزه بیشتر می شود . تابستان گرم و طولانی باعث کاهش جمعیت اسپور برای ایجاد آلودگیهای پاییزه می شود.آلودگی های پاییزه تنها از نظر انتقال آلودگی به سال آتی و میزان اینو کلوم اولیه حائز اهمیت می باشد و توسعه بیماری در بهار بستگی تام به شرایط جوی در طول ماههای این فصل دارد آلودگی اولیه بعد از سرمای زمستانه به محض به وجود آمدن شرایط مساعد جوی (میانگین درجه حرارت بالای 10 درجه سانتی گراد)در بوته هایی که آلودگی پاییزه داشتند ظاهر می شود.آلودگی بهاره معمولا از برگهای پایینی شروع می شود و آلودگی های ثانویه روی برگهای جدید گسترش می یابد. آلودگی های برگهای پایینی تاثیر کمی در کاهش محصول دارد ولی آلودگیهای برگها ی بالایی باعث خسارت بیشتری روی محصول می شود حساسترین مرحله خسارت مرحله ظهور برگ پرچم و متورم شدن غلاف آن (مرحله تشکیل خوشه ) می باشد\
هر چه شدت آلودگی روی برگ پرچم بیشتر باشد میزان خسارت وارده بیشتر می شود .در صورت مشاهده آلودگی روی برگهای پایینی در مرحله قبل از ظهور برگ پرچم و وجود شرایط مساعد محیطی به منظور جلوگیری از گسترش آلودگی ها به برگهای بالایی لازمست قبل از انکه شدت آلودگی این برگها به 10 در صد برسد مبارزه با زنگ انجام شود.بهترین زمان مبارزه در مرحله تشکیل خوشه موقعی است که شدت آلودگی برگ پرچم زیر 5 در صد باشد . در زمان مبارزه هر چه میزان آلودگی برگ پرچم بیشتر باشد میزان کارایی مبارزه کمتر و خسارت وارده بیشتر می گردد.
در صورتیکه طی 5 روز متوالی میانگین درجه حرارت بین 13-15 و میانگین رطوبت نسبی هوا بیش از 70 در صد و دو روز بارندگی بیش از 5 میلیمتر باشد احتمال بروز آلودگی در 5-3 روز آینده وجود دارد لذا باید پیش بینی لازم برای مبارزه باید به عمل آید نا مساعد شدن شرایط جوی را می توان از روی تلیوسپورهای زنگ زرد که بصورت خطوط سیاهرنگ ابتدا در پشت برگ و بعدا در روی برگ ظاهر می شود تشخیص داد.علاوه بر شرایط جوی ,مرحله رشدی گندم نیز می تواند در لزوم انجام سمپاشی تعیین کننده باشد.سمپاشی در مرحله بعد از خمیری شدن هر چند شرایط جوی مناسب باشد قابل توصیه نمی باشد . خسارت ناشی از آلودگی در این مرحله کمتر از هزینه های سمپاشی می باشد.
قارچ کشهای آزمایش شده در مبارزه با زنگ زرد:
آلتو به نسبت نیم لیتر در هکتار
تیلت به نسبت نیم لیتر در هکتار
فولیکور به نسبت یک لیتر در هکتار
بایلتون به نسبت نیم کیلو در هکتار
ایمکت به نسبت نیم لیتر در هکتار
---------------------------------------
برای مطالعه بقیه بیماری های برگی به ادامه مطلب بروید
ادامه مطلب

















استاد نمونه دانشگاه
تهران تا سال 1381
